Historia miasta

Złotoryja to ponad 16 000 miasto powiatowe w zachodniej części województwa dolnośląskiego. Leży na pograniczu dwóch typów krajobrazu. Jeden, odznaczający się wyraźnie monotonią falistej równiny, wiąże się z Wysoczyzną Chojnowską wchodzącą w skład Niziny Śląskiej. Drugi - pełen malowniczych zakątków pagórkowaty teren Pogórza Kaczawskiego, będący północną rubieżą Sudetów Zachodnich. W prostej linii miasto oddalone jest od Warszawy o ok. 370 km, Berlina 225 km, Pragi 160 km i Wiednia 324 km.

Złotoryja ma duże walory wypoczynkowo-turystyczne (atrakcje krajoznawcze, hala widowiskowo-sportowa, kąpielisko, stadion). Jest także prężnym ośrodkiem sportu i rekreacji (m.in. tenis ziemny, akrobatyka sportowa, taniec artystyczny, strzelectwo sportowe, piłka nożna, ręczna i siatkowa). Ukazuje się tu tygodnik o tematyce lokalnej "Gazeta Złotoryjska"", bieżące informacje miejskie dostępne są w serwisie internetowym - www.zlotoryja.pl.

Najstarsze pozostałości pobytu człowieka w rejonie Złotoryi dostarczyły znaleziska z młodszej epoki kamienia, zwanej neolitem (ok. 5200-1800 p.n.e.). Ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego z VI/VII/-XII w. odkryto w najbliższych okolicach. Rozwój wydobycia złota, ściśle związanego z rozkwitem miasta, datuje się na lata ok. 1180 - 1240. Uzyskiwano wtedy od 24 do 48 kg żółtego kruszcu rocznie. Tereny ówczesnego górnictwa złota objęły Złotoryję oraz okolice. Prawa miejskie nadał Złotoryi w 1211 roku Henryk Brodaty. Ustrój prawny Złotoryi stał się wzorem dla następnych lokowanych osad w XIII w. Okres opłacalnego wydobycia złota ustał w XIV w.. Wówczas w Złotoryi, dzięki licznym przywilejom rozwinęło się sukiennictwo oraz browarnictwo. Powstanie miejscowej szkoły datuje się już na 1504 r., jej twórcą był Hieronim Wildenberg, zwany Aurimontanusem. Najlepszy okres związany jest jednak z Walentynem Trozendorfem, rektorem Złotoryjskiego gimnazjum w latach 1525 - 1556. W latach trzydziestych XVIII w. miasto stało się jednym z głównych ośrodków sukiennictwa na Dolnym Śląsku. W 2 połowie XIX w. powstało kilka większych zakładów przemysłowych. W 1884 r. otworzono połączenia kolejowe z Legnicą, potem ze Świerzawą i Marciszowem, Lwówkiem Śląskim i Chojnowem. W mieście działają zakłady związane z przemysłem mineralnym, szklarskim, budowlanym i skórzanym. Istnieje tu podstrefa Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Do dnia dzisiejszego kultywowane są górnicze tradycje miasta. Każdego roku, w ostatni tydzień maja w mieście organizowane są Międzynarodowe Mistrzostwa Polski w Płukaniu Złota. W 2000 r. miasto było gospodarzem Mistrzostw Świata w Płukaniu Złota. "Złote"" tradycje kultywuje w Złotoryi Polskie Bractwo Kopaczy Złota.